slideshow 1 slideshow 2 slideshow 3 slideshow 4 slideshow 5 slideshow 6 slideshow 7 slideshow 8 slideshow 9 slideshow 10 slideshow 11 slideshow 12 slideshow 13 slideshow 14 slideshow 15 slideshow 16 slideshow 17 slideshow 18

Istotne informacje

 

Ogólne zasady doboru lin stalowych

Trwałość liny stalowej w określonych warunkach pracy zależy nie tylko od jakości drutów użytych do jej produkcji oraz technologii wykonania, ale również w dużej mierze od właściwego doboru konstrukcji liny dla danych warunków pracy jak również od zachowania określonych zasad jej eksploatacji. Przed doborem konstrukcji i wytrzymałości liny dla danego urządzenia należy pamiętać, że dla każdego urządzenia istnieje lina optymalna, która wykazuje nie tylko wyższą trwałość eksploatacyjną w tym urządzeniu, ale również zapewnia większe bezpieczeństwo pracy. W procesie eksploatacji lina stalowa jest narażona nie tylko na zmęczenie, ale również podlega działaniu wielu czynników zewnętrznych, zarówno ze strony mechanizmów, na których pracuje, jak też i czynników atmosferycznych.

 

Charakterystyka lin stalowych

Liny (splotki) jednozwite

Są to liny stanowiące splotki wykonane z drutów okrągłych i składające się z drutu centralnego (rdzeniowego), na który nawinięta jest śrubowo jedna, dwie, trzy lub cztery warstwy drutów jednakowej średnicy. W linach tych występuje punktowy styk drutów, który otrzymujemy poprzez zachowanie jednakowego kąta zwicia drutów w każdej warstwie. Każda warstwa drutów jest tutaj skręcana inną długością skoku zwicia, czyli musi być ona wykonana w oddzielnej operacji.

Przykładowe konstrukcje lin jednozwitych:




1x7  (PN)

T 1x19  (PN)

T 1x37  (PN)

1x7  (PN-EN)

1x19M  (PN-EN)

1x37M  (PN-EN)

Liny te charakteryzują się małym wydłużeniem i dużą sztywnością, w związku z czym należy je stosować gdy lina pracuje tylko na rozciąganie np. w odciągach masztowych, jako linki napinające, linki do sygnalizacji szybowej.

 

Liny splotkowe dwuzwite okrągłe

Są to liny, które otrzymujemy gdy na rdzeń liny (włokienny naturalny lub systetyczny albo stalowy) nawiniemy jedną (lina jednowarstwowa) lub więcej (lina nieodkrętna lub lina o równoległym ułożeniu splotek) warstw splotek (lin jednozwitych). W takich linach drut zwity jest dwukrotnie - pierwszy raz przy zwiciu splotek, drugi raz przy zwiciu liny. W zależności od liczby warstw splotek rozróżnia się liny jednowarstwowe lub wielowarstwowe. Natomiast w zależności od kształtu przekroju poprzecznego splotek wyróżnia się:

liny okrągłosplotkowe,

liny trójkątnosplotkowe,

liny owalnosplotkowe,

liny o różnym kształcie splotek (płaski lub wstęgowy, kompaktowany).

 

Liny okrągłosplotkowe jednowarstwowe

Najbardziej rozpowszechnione są liny składające się z sześciu lub ośmiu splotek okrągłych zwitych spiralnie dookoła rdzenia. Splotki natomiast mogą się składać z jednej, dwóch, trzech lub czterech warstw drutów. Splotki lin mogą mieć:

punktowy styk drutów; M,

liniowy styk drutów; S, W, F; WS (połączony liniowy styk),

punktowo-liniowy styk drutów (kombinowany styk – ST wg PN),

liniowo-punktowy styk drutów; NS, NW (kombinowany styk),

powierzchniowy styk drutów; K (kompaktowane).

 

Liny okrągłosplotkowe jednowarstwowe - splotki o punktowym styku drutów

Liny te charakteryzują się dobrą elastycznością, małą odpornością na naciski poprzeczne i niską trwałością zmęczeniową.

Przykładowe konstrukcje:




T 6x7+Ao  (PN)

T 6x19+Ao  (PN)

T 6x37+Ao  (PN)

6x7-NFC  (PN-EN)

6x19M-NFC  (PN-EN)

6x37M-NFC  (PN-EN)

Liny te stosowane są w urządzeniach dźwignicowych (wciągarki, kołowroty), gdy lina pracuje na kołach lub krążkach linowych i wymaga się od niej odpowiedniej giętkości. W urządzeniach kopalnianych liny te stosowane są jako liny prowadnicze i odbojowe oraz w transporcie linowym poziomym i pochyłym. Rodzaj zastosowanej danej konstrukcji zależy od średnicy kół lub krążków linowych. Przy doborze liny należy kierować się następującymi zasadami:


gdzie:

D - średnica koła linowego

δ – średnica drutu

gdzie:

D - średnica koła linowego

d - średnica liny


Liny okrągłosplotkowe jednowarstwowe - splotki o liniowym styku drutów

Splotki o liniowym styku drutów są produkowane z zachowaniem zasady tej samej długości skoku zwicia, a więc produkcja takiej splotki odbywa się na jednej maszynie (splotarce rurowej lub koszowej) w jednej operacji. Kąty zwicia oraz długości drutów w poszczególnych warstwach są różne. W splotkach liny mogą występować w poszczególnych warstwach druty o jednakowej średnicy (splotka konstrukcji Seale) lub druty dwóch różnych średnic (splotka konstrukcji Warrington). Oprócz tego istnieją konstrukcje splotek o liniowym styku drutów składające się z warstw drutów o jednakowej średnicy i z warstw drutów o różnych średnicach (splotka konstrukcji Warrington-Seale).

Liny te charakteryzują się dobrą elastycznością, dużą odpornością na naciski poprzeczne oraz wysoką trwałością zmęczeniową.

Przykładowe konstrukcje:

S 6x19+Ao  (PN)

F 6x19+Ao  (PN)

WS 6x36+Ao  (PN)

6x19S-NFC  (PN-EN)

6x19F-NFC  (PN-EN)

6x36WS-NFC  (PN-EN)

W splotkach o liniowym styku, druty warstw sąsiednich biegną równolegle, a naciski miedzy drutami rozłożone są równomiernie na całej ich długości. Trwałość zmęczeniowa tych lin jest znacznie większa od lin splotkowych ze splotek o punktowym styku drutów.

Liny te stosowane są w urządzeniach dźwignicowych (windy, kołowroty, suwnice, żurawie), urządzeniach budowlanych (koparki, wciągarki), wyciągach narciarskich, kolejkach linowych.

 

Liny okrągłosplotkowe jednowarstwowe – splotki o punktowo-liniowym lub liniowo-punktowym styku drutów

Przykładowe konstrukcje:

ST 6x31+Ao  (PN)

WK 6x35+Ao  (PN)

 

6x35NW-FC  (PN-EN)

Liny te stosujemy podobnie jak liny splotkowe ze splotek o liniowym styku drutów, gdy główną przyczyną zużycia jest ich zmęczenie.

Liny okrągłosplotkowe jednowarstwowe mogą być produkowane z rdzeniem stalowym.(At-WC) ze splotki linowej WSC lub w postaci niezależnej liny stalowej IWRC (najczęściej konstrukcji 7x7). W przypadkach gdy naciski poprzeczne splotek na rdzeń przewyższają wartość 150 Mpa, co może mieć miejsce przy znacznym obciążeniu liny, przeginaniu liny przy małym stosunku D/d, wielowarstwowym nawijaniu liny na bęben, stosuje się rdzenie stalowe (z drutów stalowych). Przy rdzeniu z drutów stalowych można zmniejszyć moment odkrętu liny,zwiększyć moduł sprężystości, mieć możliwość stosowania liny w warunkach podwyższonej temperatury.

Jeżeli rdzeń wlicza się do pola powierzchni przekroju liny Rm drutów rdzenia równa jest Rm pozostałych drutów liny. Jeżeli rdzeń nie wchodzi do pola powierzchni przekroju nośnego liny, to Rm jego drutów jest niższa o co najmniej 200 Mpa od Rm drutów liny. Pole powierzchni przekroju metalicznego (nośnego) rdzenia stalowego nie jest uwzględniane wtedy do wyznaczania obliczeniowej minimalnej sumarycznej siły zwyrającej (podana w projekcie przez producenta). Druty rdzenia uznaje się jako nie przenoszące obciążenie.

Liny te stosowane są w urządzeniach, w których lina narażona jest na przeginanie, duże naciski poprzeczne lub gdy warunki pracy nie pozwalają zastosować rdzeni włókiennych organicznych i nieorganicznych (NSC i SFC).

Przykładowe konstrukcje:

T 6x19+At  (PN)

S 6x19+At  (PN)

WS 6x36+At  (PN)

6x19M-IWRC  (PN-EN)

6x19S-IWRC  (PN-EN)

6x36WS-IWRC  (PN-EN)

Liny z rdzeniem stalowym przy małych stosunkach D/d i wysokich obciążeniach wykazują wyższą trwałość zmęczeniową niż liny z rdzeniem organicznym.

 

Liny trójkątnosplotkowe jednowarstwowe

Są to liny zwite z sześciu splotek o przekroju poprzecznym trójkątnym, gdzie na środkową (centralną) splotkę 3F+3x2 wykonaną z 3 par drutów okrągłych i 3 drutów wypełniających nawinięta jest jedna, dwie lub trzy warstwy drutów.

Najcieńsze druty stosuje się do wykonania środkowej (centralnej) splotki, w każdej kolejnej warstwie druty są coraz grubsze. Dzięki temu lina jest giętka, a zewnętrzne warstwy jej splotek wykonane z drutów najgrubszych są wytrzymałe na starcia i uszkodzenia mechaniczne.

Przykłady przekrojów poprzecznych lin trójkątnosplotkowych:

T 6x30+Ao  (PN)

T 6x34+Ao  (PN)

T 6x54+Ao  (PN)

6xV25B-NFC  (PN-EN)

6xV29B-NFC  (PN-EN)

6xV49B-NFC  (PN-EN)

Liny te stosowane są w górniczych urządzeniach wyciągowych jako liny nośne.

Do głównych zalet tych lin możemy zaliczyć większe o ok. 25% obliczeniowe pole powierzchni przekroju metalicznego niż lin okrągłosplotkowych tej samej średnicy.

Dzięki swej budowie liny trójkątnosplotkowe są odporne na naciski poprzeczne. Siły występujące pomiędzy dnem rowka koła linowego a liną rozkładają się na większą liczbę drutów niż w przypadku zastosowania liny okrągłosplotkowej. Dzięki temu druty zewnętrzne ulegają równomiernemu zużyciu, co powiększa trwałość liny.

Duża powierzchnia styku pomiędzy liną a wykładziną rowka pozwala na uzyskanie dobrego sprzężenia ciernego liny z tarczą pędną w urządzeniach wyciągowych Koepe.

Wadą lin trójkątnosplotkowych jest punktowy styk drutów w splotkach oraz współzwite wykonanie. Trwałość zmęczeniowa lin jest wskutek tego niższa niż lin o liniowym styku drutów, np. typu Seale lub Warrington-Seale a duży moment odkrętu jest niekorzystny szczególnie w głębokich szybach.


Liny okrągłosplotkowe wielowarstwowe – nieodkrętne lub o równoległym ułożeniu splotek

Liny te składają się z dwóch lub trzech warstw splotek, w których parametry zwicia drutów w splotkach i splotek w linie są tak dobrane, że lina nie ma skłonności do kręcenia się wokół własnej osi przy jej obciążeniu (ograniczony moment okrętu).

Liny wykazujące takie własności nazywamy linami nieodkrętnymi.

W linach dwuwarstwowych kierunek zwicia splotek zewnętrznych jest przeciwny do kierunku zwicia splotek warstwy wewnętrznej. Obniża to znacznie wypadkowy moment obrotowy (okrętu) liny i jej skłonność do kręcenia się pod wpływem działającej siły rozciągającej.

W linach o trzech warstwach splotek uzyskuje się jeszcze większą nieodkrętność poprzez zwicie warstwy wewnętrznej i środkowej w jednakowym kierunku, natomiast warstwa zewnętrzna składająca się z największej liczby splotek zwita jest w kierunku przeciwnym.

Liny takie stosuje się głównie w tych urządzeniach gdzie nie ma możliwości prowadzenia podnoszonej lub opuszczanej masy i obrót masy wokół własnej osi zagraża bezpieczeństwu pracy obsługi np. w urządzeniach dźwigowych, żurawiach.

Przykłady przekroju poprzecznego konstrukcji lin okrągłosplotkowych nieodkrętnych:

T 6x19+12x7+Ao  (PN) 34x7+Ao  (PN) 35x7  (PN)
18x7-NFC  (PN-EN) 34(M)x7-NFC  (PN-EN) 35(W)x7  (PN-EN)

Lina splotkowa składająca się z przynajmniej dwóch wartw splotek o liniowym lub powierzchniowym styku drutów (kom paktowanych) skręconych spiralnie w jednej operacji składania (taka sama długość skoku zwicia warstw splotek) wokół rdzenia w postaci splotki lub rdzenia włókiennego jest liną o równoległym ułożeniu splotek.

Przykład oznaczenia: 8x19S-PWRC; 8xK36WS-PWRC


Liny owalnosplotkowe wielowarstwowe

Liny owalnosplotkowe stanowią odmianę lin nieodkrętnych, w których splotki mają przekrój poprzeczny zbliżony kształtem do elipsy (owalu).

Mają one mniejszą dążność do odkręcania się lub tworzenia pętli niż liny współzwite i przeciwzwite.

Główne zastosowanie znalazły jako liny nośne w górniczych urządzeniach wyciągowych z elastycznym (linowym) prowadzeniem naczyń, oraz podczas głębienia szybów.

Przykładowe konstrukcje lin owalnosplotkowych:

4x10+6x10+Ao  (PN) 4x7+5(7+13)+7(9+15)+Ao  (PN) 6(1+5)+5(7+13)+7(9+15)+Ao  (PN)
10xQ10FC-NFC  (PN-EN) 16(M)xQ24FC-NFC  (PN-EN) 12xQ24FC-IWRC  (PN-EN)

 

Liny okrągłe trójzwite (kablowe)

Linę trójzwitą otrzymujemy, gdy na rdzeń liny nawinięte zostaną spiralnie liny dwuzwite okrągłosplotkowe - liniska. W tym przypadku druty pierwszy raz zwite są w splotki, drugi raz podczas wytwarzania liny dwuzwitej (tzw. linisk) i trzeci ostatni raz, gdy skręcamy linę na gotowo. Stąd właśnie pochodzi nazwa lin trójzwitych. Rdzeniem jest zwykle lina.

Liny te ze względu na swoją budowę łatwo ulegają odkształceniu i nadają się tylko do krótkotrwałych prac przy działaniu dużej siły rozciągającej i wymaganej dużej giętkości.

Główne zastosowanie liny te znalazły w przemyśle morskim jako liny holownicze i cumownicze. Z lin tych konstrukcji wykonuje się też zawieszenia do podnoszenia dużych mas.

Przykładowe konstrukcje lin trójzwitych:

T 6x6x7+7Ao  (PN) T 6x6x19+7Ao  (PN)  
6x[6x7-NFC]-[NFC]  (PN-EN) 6x[6x19M-NFC]-[NFC]  (PN-EN) 6x[6x36WS-IWRC]-[6x36WS-IWRC]

 

 

Liny płaskie (szyte)

Zespół składający się zwykle z 6, 8 lub 10 linisk (każde linisko składa się z czterech splotek) o zmiennym lewym lub prawym kierunku zwicia, ułożonych naprzemiennie obok sievie i utrzymywanych w miejscu przez dtury zrywające, splotki lub nity.

Lina płaska szyta pojedynczo

 

Lina płaska szyta podwójnie

 

LINA PŁASKA WYCIĄGOWA

(szycie liny pojedyncze wiązkami splotek)

np.

104x19-8x4x7  (PN)

PS 8x[4x7]  (PN-EN)


LINA PŁASKA WYRÓWNAWCZA

(szycie liny podwójne wiązkami drutów)

60x14-6x4x5+24Ao  (PN)

PD 6x[4x5NFC]  (PN-EN)

 

 

LINA PŁASKA WYRÓWNAWCZA

(szycie liny podwójne wiązkami drutów)

67x15-6x4x6+24Ao  (PN)

PD 6x[4x6NFC]  (PN-EN)

 

 

LINA PŁASKA WYRÓWNAWCZA

(szycie liny podwójne wiązkami splotek lub wiązkami drutów)

np.

101x25-6x4x7  (PN)

PD 6x[4x7]  (PN-EN)

 

LINA PŁASKA WYRÓWNAWCZA

(szycie liny podwójne wiązkami splotek)

np.

139x27-8x4x7  (PN)

PD 8x[4x7]  (PN-EN)

 

 

LINA PŁASKA WYRÓWNAWCZA

(szycie liny podwójne wiązkami splotek)

np.

174x34-8x4x9+32Ao  (PN)

PD 8x[4x9NFC]  (PN-EN)

 

 

LINA PŁASKA WYRÓWNAWCZA

(szycie liny podwójne wiązkami splotek)

np.

196x34-8x4x10+32Ao  (PN)

PD 8x[4x10NFC]  (PN-EN)

 

 

LINA PŁASKA WYRÓWNAWCZA

(szyie liny podwójne wiązkami splotek)

np.

213x36-8x4x14  (PN)

PD 8x[4x14M]  (PN-EN)

 

W praktyce przemysłowej liny płaskie szyte mają najmniej zastosowań ze wszystkich konstrukcji lin stalowych.

Jako liny nieodkrętne stosowane są jako nośne w napędach bobinowych wyciągów szybowych do głębienia, wyciągów ratowniczych oraz jako wyrównawcze górniczych wyciągów szybowych z napędem ciernym.

Liny płaskie mają specyficzne cechy, które odróżniają je od innych konstrukcji.

Najważniejsze ich zalety to:

-    zupełny brak momentu odkrętu,

-    duża zmienność masy właściwej liny – typoszereg wymiarowy zapewniający łatwy dobór liny do górniczego urządzenia wyciągowego,

-    mała średnica pętli nawrotu w swobodnym zwisie w kierunku mniejszego wymiaru liny (jej grubości),

-    prostota i pewność mocowania w zawieszeniu naczyń wyciągowych.

Głównym czynnikiem niszczącym tych lin jest korozja. Jedyną metodą kontroli jest ocena wizualna.

Liny stalowe płaskie szyte cechuje wysoki koszt produkcji – szycie ręczne częściowo zmechanizowane.

 

Liny ze splotek o powierzchniowym styku drutów (kompaktowanych)

Lina, w której splotki przed operacją układania podlegają procesowi zgniatania (kom paktowania), takiego jak przeciąganie, walcowanie lub zakuwanie.

 

Liny o powierzchniowym styku (kompaktowane)

Liny, które podlegają procesowi zgniatania (kompaktowania – zwykle zakuwania) po operacji układania, co zmniejsza ich średnicę.

 

Smarowanie lin

Liny stalowe na życzenie zamawiającego smarowane są w fazie ich wytwarzania (smarowanie podstawowe).

Zadaniem smarowania jest zabezpieczenie liny przed korozją i zmniejszenie tarcia wewnętrznego pomiędzy drutami w okresie eksploatacji.

Smarowanie fabryczne zabezpiecza w sposób wystarczający linę stalową przed korozją podczas jej składowania oraz w początkowym okresie jej eksploatacji. Dlatego więc aby wydłużyć maksymalnie okres eksploatacji liny należy ją dosmarowywać właściwym smarem, zgodnym z wytycznymi producenta liny (smarowanie uzupełniające).

Sposób i częstotliwość dosmarowywania zależy od tego, w jakich warunkach dana lina pracuje (czy jest to środowisko korozyjne) oraz jakie czynniki wpływają na jej zużycie.

Należy przestrzegać następujących zasad:

przed nałożeniem smaru na linę należy ją dokładnie oczyścić z wszelkich zanieczyszczeń oraz usunąć ślady występującej korozji,

proces dosmarowywania liny należy prowadzić od początku jej eksploatacji,

linę należy dosmarowywać w regularnych odstępach czasu, zanim zaobserwujemy ślady korozji lub brak smaru na jej powierzchni.,

smar powinien być tak nałożony aby pokrywał cienką warstewką wszystkie druty w linie.

 

Nowe zasady oznaczania lin

Oznaczanie lin należy prowadzić zgodnie z PN-EN 12385-2 Liny stalowe. Bezpieczeństwo. Część 2: Definicje, oznaczenie i klasyfikacja. Format oznaczenia.

Oznaczenie liny powinno zawierać następujące elementy:

Symbole kształtu przekroju poprzecznego drutu, splotki i liny

Symbole typowych rodzajów konstrukcji splotek

Konstrukcje nie ujęte w tabeli powyżej powinny być oznaczane według liczby drutów w splotce i kształtu splotki zgodnie z tablicą zamieszczoną poniżej.

Symbole dla rdzeni lin

Oznaczenia podstawowych cech.

Wymiar(-y).

Dla liny okrągłej i liny plecionej średnica nominalna powinna być wyrażona w milimetrach. Dla liny płaskiej nominalne wymiary (szerokość x grubość) powinny być określone i wyrażone w milimetrach.

Konstrukcja.
Konstrukcja lin splotowych powinna być oznaczona w następującej kolejności

·         liny jednowarstwowe:

a)     liczba splotek zewnętrznych;

b)    znak mnożenia (x);

c)     liczba drutów w każdej ze splotek zewnętrznych i odpowiadające im oznaczenie splotki;

d)    symbol połączenia myślnik (-); i

e)     oznaczenie rdzenia,

np. 6 x 36WS - IWRC.

·         liny o równoległym ułożeniu:

a)     liczba splotek zewnętrznych;

b)    znak mnożenia (x);

c)     liczba drutów w każdej ze splotek zewnętrznych i odpowiadające im oznaczenie splotki;

d)    symbol łącznika myślnik (-); i

e)     oznaczenie środka liny wskazujące, że jest on zwity równolegle do splotek zewnętrznych w jednej operacji składania,

np. 8 x 19S - PWRC.

·         liny odporne na kręcenie:

10 lub więcej splotek zewnętrznych

a)     całkowita liczba splotek w linie z wyłączeniem elementu środkowego; lub też, jeśli konstrukcja środkowego elementu jest taka sama jak konstrukcja splotek zewnętrznych, całkowita liczba splotek w linie;

b)    w nawiasach () oznaczenie odpowiadające sposobowi zwicia splotek wewnętrznych, jeżeli istnieje więcej niż dwie warstwy splotek;

c)     znak mnożenia (x);

d)    liczba drutów w każdej ze splotek zewnętrznych i odpowiadające im oznaczenie splotki;

e)     symbol połączenia myślnik (-); i

f)     oznaczenie środkowego elementu,

np. 18 x 7 - WSC lub 19 x 7.

8 lub 9 splotek zewnętrznych

g)    liczba splotek zewnętrznych;

h)     znak mnożenia (x);

i)      liczba drutów w każdej ze splotek zewnętrznych i odpowiadające im oznaczenie splotki;

j)      symbol połączenia dwukropek (:) oznaczający przeciwzwity rdzeń; i

k)     IWRC,

np. 8 x 25F : IWRC

Konstrukcja splotek jednozwitych powinna być oznaczana w następującej kolejności:

·         splotka jednozwita:

a)     1;

b)    znak mnożenia (x);

c)     liczba drutów w splotce

np. 1 x 61

Konstrukcja liny zamkniętej powinna być oznaczona według jej zastosowania:

·         lina półzamknięta:

HLGR - dla liny prowadniczej

HLAR - dla liny nośnej kolei linowej

·         lina zamknięta:

FLAR - dla liny nośnej kolei linowej

FLHR - dla liny wyciągu szybowego

FLBR - dla liny dla mostów

Klasa wytrzymałości liny

Klasa wytrzymałości liny powinna identyfikować siłę zrywającą linę, np. 1770, 1370/1770.

Pokrycie powierzchni drutu

Pokrycie powierzchni drutu (zewnętrznych drutów) powinno być oznaczone, z zastosowaniem następujących symboli literowych:

Nie pokryte (lub bez powłoki)

U

Pokryte cynkiem klasy B

B

Pokryte cynkiem klasy A

A

Pokryte stopem cynku klasy B

B(Zn/Al)

Pokryte stopem cynku klasy A

A(Zn/Al)

Rodzaj zwicia i kierunek zwicia

·         Lina jednozwita

Kierunek zwicia powinien być oznaczony, z zastosowaniem następujących symboli literowych:

Kierunek zwicia prawy

Z

Kierunek zwicia lewy

S

·         Lina splotkowa

Rodzaj i kierunek zwicia powinien być oznaczony, z zastosowaniem następujących symboli literowych:

Przeciwzwita, prawa

sZ

Przeciwzwita, lewa

zS

Współzwita, prawa

zZ

Współzwita, lewa

sS

Naprzemienna, prawa

aZ

Naprzemienna, lewa

aS

 

Produkcja drutów stalowych na liny

Druty stalowe okrągłe gołe (niepokryte) i ocynkowane do wyrobu lin wytwarzane są w oparciu o wymagania norm PN-EN 10264-1, PN-EN 10264-2 lub PN-EN 10264-3 poprzez przeróbkę plastyczną na zimno (ciągnienie).

Produktem wyjściowym do produkcji drutów stalowych jest walcówka okrągła (gładka) ze stali niestopowej o składzie chemicznym i gatunkach stali wg PN EN 10016-2, średnicy 5,50÷7,50 mm i wymaganiach ogólnych wg PN-EN 10016-1.

Skład chemiczny stali użytej do produkcji drutów ma wpływ nie tylko na własności drutów warunkujące przyszłe przeznaczenie liny, lecz również na przyjęcie parametrów technologicznych w procesie ich produkcji.

Zastosowanie walcówki stalowej walcowanej na gorąco z regulowanym chłodzeniem (system Stelmor) umożliwia jej przerób ciągnieniem na drut z całkowitym zgniotem min. 80% bez wstępnego patentowania.

 

Produkcja lin stalowych

Liny stalowe z drutów okrągłych wytwarzane są w oparciu o normy przedmiotowe krajowe PN dla poszczególnych konstrukcji lin, normy krajowe PN-ISO i PN-EN, normy zakładowe (ZWT lub FWT), normy międzynarodowe (np. ISO, EN, DIN, GOST) lub konkretne specyfikacje klienta. Proces produkcji lin stalowych można podzielić na następujące operacje:

·         nawijanie drutu na szpule maszynowe splotarek,

·         skręcanie splotek lin,

·         skręcanie rdzeni włókiennych (naturalnych-organicznych, syntetycznych-nieorganicznych) lub stalowych,

·         skręcanie lin ze splotek.

Nawijanie drutu na poszczególne szpule maszyn liniarskich (splotarek) odbywa się na urządzeniach zwanych zwijakami lub szpularkami. W czasie nawijania drutu na szpule należy szczególnie zwracać uwagę na dokładne, szczelne ułożenie drutu oraz zachowanie stałego naciągu podczas nawijania co decyduje później o jakości wykonywanych splotek.

Produkcja splotek lin odbywa się na maszynach liniarskich zwanych splotarkami (rurowe szybkobieżne lub koszowe). Liczba operacji jaka jest potrzebna do wykonania splotki zależy wyłącznie od jej konstrukcji.

Do podstawowych rodzajów wykonywanych splotek zaliczamy:

·         splotki okrągłe o punktowym styku drutów (o jednakowej średnicy drutów) T,

·         splotki okrągłe o liniowym styku drutów (np. typu F, W, S, WS).

Splotki o punktowym styku drutów (klasyczne) wykonuje się na maszynach w kilku operacjach, za każdym razem dobierając dla każdej warstwy drutów splotki odpowiednią długość skoku zwicia (maksymalna liczba warstw drutów w splotce może wynosić cztery). Długości skoków zwicia drutów w warstwach splotki są tak dobrane, że długość drutu w każdej warstwie jest taka sama. Druty poszczególnych warstw krzyżują się wzajemnie.

Splotki o liniowym styku drutów wykonuje się w jednej operacji, o jednej długości skoku zwicia. Produkcja tych splotek wymaga stosowania wieloszpulowych splotarek. Średnice drutów w poszczególnych warstwach splotki, a niekiedy i w warstwie są różne. Długości drutów w każdej warstwie są inne. Druty poszczególnych warstw nie krzyżują się, są równolegle na sobie ułożone na całej długości splotki.

Podczas skręcania splotki szczególnie należy zwrócić uwagę na rozmieszczenie drutów w tarczy podziałowej, które jest różne w zależności od tego jaki typ konstrukcji splotki chcemy otrzymać. Rdzenie włókienne (FC) naturalne (NFC) - organiczne (Ao) produkowane są z włókien sizalowych, natomiast rdzenie włókienne (FC) syntetyczne (SFC) - nieorganiczne z nitek polipropylenowych. Produkcja rdzeni do lin odbywa się na specjalnych maszynach przędzalniczych. W zależności od średnicy liny a tym samym rdzenia mogą być one wykonywane jako rdzenie jedno- lub wielozwite. Rdzenie jednozwite skręcane są na maszynie przędzalniczej (splotarka) w jednej operacji, natomiast rdzenie dwuzwite otrzymujemy w wyniku skręcania na skręcarce trzech lub czterech rdzeni jednozwitych (splotek).

Rdzenie do lin stalowych poddawane są smarowaniu (tzw. impregnowaniu) odpowiednim smarem liniarskim.

Do lin stosowane są również rdzenie stalowe (WC), które mogą być wykonywane jako splotki linowe (WSC) (wykonane na spotarkach) oraz jako niezależne linki (IWRC) składające się z odpowiedniej ilości splotek w zależności od tego jaką chcemy uzyskać konstrukcję rdzenia stalowego. Rdzenie te mogą być smarowane smarem lub być suche (nie smarowane).

Gdy mamy już wyprodukowane splotki oraz rdzeń do liny przystępujemy do procesu składania (skręcania) liny na maszynach rurowych lub koszowych tzw. skręcarkach. Proces skręcania polega na owinięciu spiralnie wokół rdzenia splotek liny tak, aby otrzymać wyrób-linę, która jest zgodna z dokumentacją technologiczną i odpowiada wymaganiom klienta.

Procesy technologiczne produkcji drutów i lin stalowych odbywają się w oparciu o dokumentacje opracowywane przez odpowiednie służby technologiczne. Przebieg poszczególnych operacji technologicznych szczegółowo opisują odpowiednie procedury i instrukcje opracowane przez służby techniczno-technologiczne lub poszczególne wydziały produkcyjne.

Wszystkie wyprodukowane liny w fabryce posiadają odpowiednie dokumenty potwierdzające wymaganą jakość (atest fabryczny, zaświadczenie lub świadectwo jakości), które wystawiane są przez Dział Jakości i dostarczane klientowi razem z wyrobem.

Polskie Liny Sp. z o.o.
ul. Powstańców 17
40-952 Katowice
Zakład produkcyjny:
ul. Niwecka 2
41-200 Sosnowiec
tel. +48 32 290 19 15
fax: +48 32 290 19 16
e-mail: polskieliny@polskieliny.pl
KRS 0000236178
REGON 240109716
NIP 954-251-77-67